Ons erfgoed

Vrouwen worden steeds prominenter in de geneeskunde, het recht en het bedrijfsleven, maar waarom zijn er zo weinig vrouwelijke wetenschappers en ingenieurs? Er studeren jaarlijks in Nederland maar zo’n 10 procent vrouwelijke studenten af in de richting van STEM (Science, Technology, Engineering en Mathematics). 9 oktober vieren we Ada Lovelace Day, waar we de vrouwelijke pioniers op dit vakgebied eren.

De geschiedenis van GSK is gebouwd op de inspanningen van vele vrouwelijke wetenschappers, artsen en onderzoekers die hebben geholpen met het invoeren van effectieve nieuwe medicijnen in de wereld. 

Een van de bekendste pioniers in STEM is Gertrude Elion. Zij was van 1967 tot 1983 hoofd van Burroughs Wellcome (BW) afdeling Experimentele Therapie. Samen met George Hitchings won ze in 1988 de Nobelprijs voor haar wetenschappelijke prestaties. Misschien kent u Marty St. Clair ook wel, zij was een collega van Elion en is de ontdekker van AZT (eerste geneesmiddel tegen HIV) in 1984. Marty St. Clair werkt nog steeds voor het bedrijf als klinisch directeur voor ViiV Healthcare, een partnership van GSK, Pfizer en Shionogi dat zich richt op innovatieve zorg aan mensen met hiv en aids. 


Voorbeeldpagina's van Falco's Lab Notebook uit 1949

 

 




Een van de vele miskende helden van STEM is Elvira Falco (ook bekend als Elvira Falco Bas), de eerste vaste medewerker van Hitchings in Tuckahoe, New York, het laboratorium bij Burroughs Wellcome.

Falco haalde haar master in de chemie aan de Cornell Universiteit in 1940. Net als Elion vond zij kort daarna een baan. Het was dankzij de oorlogstijd en het tekort aan mannelijke chemici dat zij een baan wist te bemachtigen bij Burroughs Wellcome, waar Hitchings meerdere vrouwen in zijn team verwelkomde. "Falco kon alles doen, van de bacteriologie tot het voeden van de ratten" vertelde Hitchings later trots. Maar haar meest opmerkelijke succes lag in de bereiding van een aantal geneesmiddelen die zouden uitgroeien tot de belangrijkste medicijnen in de geschiedenis van het bedrijf.

In 1943 toonden Hitchings en Falco de effectiviteit aan van een purine als bacterieremmende stof. Purines zijn bouwstenen van het DNA, waarin de erfelijke eigenschappen en mutaties zitten. In 1945 publiceerden zij een baanbrekend artikel dat aantoonde dat purine zo bewerkt kon worden dat de stof selectief kankercellen kon aanpakken. 

In 1949 heeft Falco voor het eerst 2,6 diaminopyriadine (DAP) en pyrimethamine (Daraprim) gesynthetiseerd. Dat bleek later van onschatbare waarde en leidde tot de ontwikkeling van:

  • Trimethoprim (Wellcoprim): antibioticum in de vroege jaren vijftig,
  • Allopurinol (Zyloric): jichtbehandeling midden jaren vijftig,
  • Methisazone (Marboran) voor de pokken in 1962 en
  • Aciclovir (Zovirax), die ze in eerste instantie onderzocht als een oogzalf tegen herpes, waarmee de basis was gelegd voor het medicijn AZT.

Falco leverde vele publicaties aan de wetenschappelijke gemeenschap, die werden gepubliceerd in prestigieuze tijdschriften zoals The Journal of Organic Chemistry, de Journal for Medical Chemistry en de Journal of the American Chemical Society. Falco kreeg ook vele patenten, tenminste 19 patenten deelde ze met Hitchings.

 


Dr. Peter Russell, Falco, en Hitchings onderzoeken een moleculair model van de stof die Daraprim zou worden, Wellcome Nieuws juni 1951.

 

 

 


Russell en Falco, Wellcome Nieuws juni 1953.

 




Als Burroughs-Wellcome naar North Carolina verhuist in de late jaren 60 blijft Falco in New York en werkt als biochemicus bij het Sloan-Kettering Instituut tot aan haar pensionering in 1977. Hoewel Elvira in 2015 is overleden, zal ze bij GSK altijd voortleven vanwege haar nalatenschap aan de wetenschap en aan ons bedrijf.