Ernstig astma: als de natuurlijke afweer tegen ons werkt

In Nederland hebben ongeveer 13.500 mensen (3,6 procent van de volwassenen met astma) ernstig astma. [1] Een gewone dag is voor hen een buitengewone inspanning. In de woorden van een patiënt: 'Ik moet alles plannen rond mijn longen.' Voor een deel van de patiënten gloort er hoop. Dankzij kennis van een bepaalde witte bloedcel: de eosinofiel.

610.000 astmapatiënten

Er leven in Nederland 610.000 mensen met astma. Naar schatting 3,6% in Nederland heeft ernstig astma [1]. Deze patiënten worstelen om de symptomen van de ziekte onder controle te krijgen. Zelfs wanneer ze hoge doses medicijnen gebruiken, hebben ze astma-aanvallen. Ze leven voortdurend in de angst van een nieuwe benauwdheidsaanval.

Niet alle astma is hetzelfde

Astma is een chronische longziekte waarbij ontsteking in de longen de luchtwegen vernauwt. Dit kan leiden tot hoesten, een piepende ademhaling, benauwdheid en buiten adem zijn. Als deze verschijnselen verergeren, kan dat leiden tot een astma-aanval.

De meeste patiënten kunnen door dagelijks gebruik van medicijnen hun astma onder controle houden. Maar patiënten die ondanks hoge doseringen van de standaard behandeling en het uitsluiten van andere oorzaken nog steeds astma- of longaanvallen hebben, kunnen de diagnose ‘ernstig astma’ krijgen. 

Onderzoek toont aan dat niet alle astma hetzelfde is. De oorzaak en het type ontsteking kunnen verschillen. Bij sommige mensen wordt de ontsteking veroorzaakt door een allergische reactie, bijvoorbeeld tegen huisstofmijt, pollen of schimmels.

Er zijn ook patiënten bij wie hun eigen lichaam zich tegen hen keert.

Eosinofielen

We hebben allemaal eosinofielen in ons lichaam. Dat zijn een bepaald type witte bloedcellen, gemaakt in ons beenmerg. Ze vormen een belangrijk onderdeel van ons immuunsysteem.

Eosinofielen zitten vooral in de darm, en vallen parasieten aan. Samen met de andere witte bloedcellen beschermen ze ons tegen infecties. [2] [3]

Bij sommige mensen geven eosinofielen problemen. Dat is het geval bij ongeveer de helft van de patiënten met ernstig astma. Zij hebben een te hoog aantal eosinofielen. Die veroorzaken ontsteking en zwelling van de luchtwegen die zuurstof naar de longen moeten aanvoeren. Dat maakt het ademhalen moeilijker. En het vergroot het risico op een astma-aanval. We spreken dan van ernstig, eosinofiel astma.

Behandeling

Wetenschappers hebben biologische medicijnen ontwikkeld voor ernstig eosinofiel astma. Sommige van deze middelen verminderen het aantal eosinofielen in het bloed.

Zo’n biologisch medicijn, of biological, wordt geproduceerd door levende cellen, niet door een chemisch proces.

Om te weten of een patiënt hier baat bij heeft, is het belangrijk te weten welk type astma hij heeft. Dat kun je bepalen door het aantal eosinofielen te meten in het bloed. Zo kunnen artsen een behandeling op maat bieden: alleen patiënten met ernstig, eosinofiel astma komen in aanmerking voor een biologisch medicijn dat het aantal eosinofielen in het bloed verminderd.

 

Referenties

  1. Hekking PPW et al. J Allergy Clin Immunol 2015; 135: 896-902.
  2. IDEAL studie The Journal of asthma : official journal of the Association for the Care of Asthma PubMedID: 28622052Albers FC, Müllerová H, Gunsoy NB, Shin JY, Nelsen LM, Bradford ES, Cockle SM, Suruki RY. Biologic treatment eligibility for real-world patients with severe asthma: The IDEAL study. J Asthma. 2017;1-9.
  3. Wen& Rothenberg 2016; Weller&Spencer 2017 Price et al 2016 Garcia et al 2013